Sắp lịch khi nuôi song song hai loài

Nuôi ong dú không phải việc làm đều tay quanh năm. Có tháng bận, có tháng gần như không đụng tới.

Biết trước nhịp đó thì sắp xếp được, nhất là với người đang cân nhắc giữa ong dú và ong mật vốn không rảnh cả ngày.

Lịch cả năm

Bám theo nguồn hoa chứ không theo lịch dương.

Hai đợt nặng nhất

Tách đàn giữa tháng 5 đến tháng 11: chọn ngày nắng, làm buổi chiều mát, mỗi tổ mất khá nhiều thời gian nếu làm cẩn thận.

Thu mật cuối tháng 5 đến tháng 11: vừa nặng vừa phải sạch sẽ. Lấy bọng, chắt, lọc, để lắng, đóng chai. Làm ẩu là hỏng cả mẻ.

Ở Vua Ong, hai đợt này được chia làm nhiều buổi thay vì làm dồn một ngày. Vừa đỡ mệt vừa làm kỹ hơn, mà đàn cũng ít bị xáo trộn cùng lúc.

Với trại vài chục tổ thì mỗi đợt kéo dài chừng một tuần, làm mỗi buổi vài tổ.

Việc hằng tuần quanh năm

Đi một vòng nhìn cửa tổ, khoảng một phút mỗi tổ.

Kiểm chân chống kiến. Ở Đông Nam Bộ thì kiến là mối lo chung nhưng ong dú yếu thế hơn khi bị tấn công, nên việc này càng phải làm đều.

Cắt cành lá chạm thùng nếu có.

Ghi một dòng vào sổ cho tổ nào có gì đáng ghi.

Cả bốn việc gộp lại chưa tới nửa tiếng cho một trại vài chục tổ.

Cách chia cho khỏi dồn

Chọn cố định một ngày trong tuần làm ngày kiểm kỹ. Ngày đó làm trọn bộ chống kiến, phát quang, lay thử thùng. Các ngày còn lại chỉ nhìn lướt.

Với việc theo mùa thì chia thành nhiều buổi nhỏ thay vì làm dồn.

Gắn việc thăm trại vào một thói quen sẵn có: uống cà phê sáng xong thì đi một vòng.

Gắn được thì không phải cố gắng nữa, và đó là thứ giữ cho trại không bị bỏ bê.

Năm nào cũng có bất ngờ

Lịch trên là khung chung, nhưng năm nào cũng lệch ít nhiều.

Năm mưa sớm thì mọi mốc dịch lên. Năm khô kéo dài thì lùi lại, có khi tách đàn muộn cả tháng so với dự tính.

Vì vậy cách chắc là nhìn hoa chứ không nhìn lịch. Thấy tràm và điều bắt đầu nở thì biết mùa đã tới, bất kể tháng mấy.

Ghi lại mốc mỗi năm thì sau vài mùa có lịch riêng cho vườn nhà.

Ở Vua Ong, cuốn sổ này còn dùng để đối chiếu năm nay với năm ngoái. Năm nào mưa sớm, năm nào khô dài, nhìn lại là hiểu vì sao sản lượng chênh nhau chứ không phải đoán.

Những chỗ người nuôi hay vấp

• Dồn tất cả việc vào một ngày cho tiện
• Bám lịch dương thay vì nhìn nguồn hoa
• Bỏ qua việc hằng tuần trong quãng nhàn

Câu hỏi thường gặp

Tháng nào bận nhất?

Giữa tháng 5 đến tháng 11 khi tách đàn và cuối mùa khi thu mật.

Mùa khó có việc gì không?

Chỉ quan sát và chống kiến. Việc tốt nhất là để đàn yên.

Mỗi tuần mất bao nhiêu thời gian?

Chừng nửa tiếng cho trại vài chục tổ, trừ hai đợt nặng.

Có nên thuê người phụ vào mùa cao điểm không?

Với trại lớn thì nên. Trại nhỏ thì chia nhỏ buổi làm là đủ.

Ở Vua Ong chia việc thế nào?

Một ngày cố định trong tuần làm kỹ, hai đợt theo mùa thì chia thành nhiều buổi.