Việc theo mùa của ong dú khác ong mật ở đâu

Nhiều người đến với ong dú sau khi đã đọc, đã nghe về nuôi ong mật, rồi mang nguyên cuốn lịch của ong mật sang. Kết quả là làm những việc ong dú không cần, và bỏ qua những việc ong dú thật sự cần. Hai loài cùng là ong lấy mật nhưng nhịp sống trong năm khác nhau khá xa, hiểu chỗ khác đó thì lịch việc theo mùa tự nhiên rõ ra.

Bảng so sánh nhịp năm của hai loài

Điểm khác thứ nhất: ong dú không chạy theo mùa hoa

Nhiều trại ong mật sống bằng việc đi theo mùa hoa, hết vùng này sang vùng khác. Ong dú thì ngược lại: đàn nhỏ, bay không xa, gắn bó với chỗ đặt thùng. Hệ quả là lịch của người nuôi ong dú không phải lịch chở thùng mà là lịch của chính khu đất mình đang có. Việc theo mùa vì vậy xoay quanh chuyện chọn chỗ đặt có nhiều cây ra hoa lệch mùa, giữ bóng mát, và chấp nhận rằng có quãng đàn sống chậm lại.

Điểm khác thứ hai: nhân đàn là việc của người nuôi

Với ong mật, mùa chia đàn là mùa người nuôi phải canh để khỏi mất đàn bay đi. Ong dú chia đàn tự nhiên rất từ tốn và hiếm, nên muốn có thêm đàn thì người nuôi chủ động tách: chuyển một phần tổ có ấu trùng non và mũ chúa sang thùng mới, đặt sát thùng cũ. Việc này chỉ nên làm khi đàn đông, ngoài trời có hoa, nắng ráo. Làm vào quãng khan hoa hoặc mưa dầm thì cả hai đàn cùng đuối. Các bước cụ thể có trong mục Kỹ thuật nuôi.

Điểm khác thứ ba: thu mật ít, thu cẩn thận

Người quen ong mật hay bất ngờ vì một tổ ong dú chỉ có một lượng mật nhỏ. Mật nằm trong các bọng sáp như hạt đậu lớn, thường ở rìa tổ, tách khỏi khu ấu trùng. Thu mật là chọc hoặc hút từng bọng, lọc, rồi giữ ngăn mát vì mật nhiều nước, để ngoài dễ lên men. Mùa thu hợp lý là cuối đợt nhiều hoa, khi bọng mật đầy và đàn còn đủ thời gian bù lại. Xem thêm ở Thu mật.

Lịch việc rút gọn cho người chuyển từ ong mật sang ong dú

1. Bỏ thói quen cho ăn định kỳ và kiểm thùng mỗi tuần; ong dú cần được để yên hơn.
2. Thêm việc kiểm chân chống kiến đều đặn, nhất là đầu mùa mưa.
3. Thêm việc che nắng trưa, vì thùng ong dú nhỏ, nóng lên rất nhanh.
4. Dời việc nhân đàn vào mùa hoa, làm bằng tách tay, không chờ đàn tự bay.
5. Giảm kỳ vọng sản lượng, tập trung vào chất lượng mật và độ sạch khi thu.

Nếu muốn xem tận mắt sự khác nhau

Đọc bảng so sánh là một chuyện, mở một thùng ong dú ra nhìn bọng mật, bọng phấn, khu ấu trùng lại là chuyện khác. Trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tour tham quan và học thực hành cho người mới, xem được cả cách tách và cách thu. Trại cũng có tổ ong dú giống, mật ong dú, các sản phẩm từ sáp ong dú như son dưỡng môi và hộp quà mật, xem tại ongquy.com.

Câu hỏi thường gặp